Metaphorical Thinking : تفکر استعاری

در ديگر دنياها بگرديد، بنگريد، بشنويد و بپرسيد. سپس به دنياي خود باز گرديد و از مفهوم هاي تازه، راهي نو براي انجام كارهايتان بسازيد. چارلز هندی

52. استعاره ريشه اي ارگانيسم براي كتابخانه
ساعت ۱:٠٤ ‎ب.ظ روز ۳ خرداد ۱۳۸٦ 

  

كنت بولدينگ نوعي طبقه بندي از سلسله مراتب سيستم ها عرضه كرده كه بطور گسترده اي استفاده مي شود. سطوح نه گانه طبقه بندي وي بطور خلاصه عبارتند از:

رديف

سطح

ويژگي ها

نمونه

الف

1

سازه ها/ چارچوب ها

ايستايي/ عناوين و اصطلاح شناسي

پل/ نقشه

2

ساعت واره ها

حركات از پيش تعيين شده

منظومه شمسي

3

مكانيسم هاي كنترل

كنترل در مدار بسته، بازخورد

ترموستات

ب

4

سيستم هاي تك ياخته اي

خود نگهدارنده

سلول زنده

5

ارگانيسم هاي سطوح پايين

رشد، توليد نسل و تقسيم كار

گياه

6

حيوانات

داراي مغز و توان آموختن

پرنده

ج

7

انسان ها

دانش و استفاده از علائم

شما

8

نظام هاي اجتماعي- فرهنگي

ارتباطات و ارزش ها

خانواده

9

ماوراء الطبيعه

ناشناخته غير قابل گريز و نامحدود

متافيزيك

  

سه سطح نخست (الف) در اين جدول، سيستم هاي فيزيكي يا مكانيكي (يعني سخت) هستند و در محدوده ي علوم فيزيكي از قبيل فيزيك و نجوم قرار دارند؛ سطوح چهارم، پنجم و ششم (ب) به سيستم هاي زنده (بيولوژيك) مربوط مي شوند و در محدوده دانش زيست شناسان، گياه شناسان و جانورشناسان قرار مي گيرد؛ و سه سطح آخر (ج) در محدوده بررسي هاي جامعه شناسان و انديشمندان رشته هاي هنر، مذهب و امور انساني جاي دارند. (هيچينز، 1376: 18- 19)

شیالی رامام ریتا رانگاناتان (پدر كتابداري هند) در پنجمين قانون علم كتابداري، كتابخانه را «ارگانيسمي بالنده/ روبه رشد» مي داند. قوانين رانگاناتان از چنان پذيرش و اعتباري برخوردارند كه در نظر كتابداران، مترادف با اهداف بنيادين كتابداري مي باشند.

بي سبب نيست كه «كتابخانه به مثابه ارگانيسم» امروزه به يك استعاره ريشه اي و راهنما تبديل شده است. به اين معني كه: سپهري از نگرش، تفكر و عمل را در رابطه با كتابخانه (بصورت غالب و تثبيت شده) شكل داده است.

در طبقه بندي بولدينگ، هر سيستمي كه در سطح بالاتر قرار دارد، واجد ويژگي هاي منحصر به فردي است كه در سيستم هاي پايين دست يافت نمي شود. از همين رو مي توان به وضوح تشخيص داد كه استعاره ارگانيسم (سطح 5، طبقه ب) براي كتابخانه (سطح 8، طبقه ج) سبب تقليل مفهوم كتابخانه شده و ويژگي هاي مهم و يگانه اي از آن را ناديده مي گيرد. به عنوان مثال: اكثر دانش آموختگان كتابداري، تصوري فيزيكي از كتابخانه دارند. علت را شايد بايد در همين استعاره ريشه اي جستجو كرد.

  

هيچينز، درك كي (1376). كاربرد انديشه سيستمي. ترجمه رشيد اصلاني. تهران، مركز آموزش مديريت دولتي.

  


کلمات کلیدی: