Metaphorical Thinking : تفکر استعاری

در ديگر دنياها بگرديد، بنگريد، بشنويد و بپرسيد. سپس به دنياي خود باز گرديد و از مفهوم هاي تازه، راهي نو براي انجام كارهايتان بسازيد. چارلز هندی

۵۱. چکيده پايان نامه
ساعت ۱:٢٢ ‎ق.ظ روز ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸٦ 

  

استعاره در زبان فارسي بر اساس زبان شناسي شناختي

حدائق رضائي

  

چكيده پايان نامه کارشناسي ارشد زبان شناسي همگاني

دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه اصفهان

  

موضوع استعاره در زبان، در طول قرنهاي متمادي مورد توجه دانشمندان علوم مختلفي چون ادبيات، فلسفه و زبان شناسي بوده است. ديدگاه سنتي كه اكثر مطالعات پيشينيان را تحت الشعاع قرار داده بود، استعاره را چيزي بالاتر از يك آرايه ادبي محض قلمداد نمي كرد. اما مطالعات زبانشناسان شناختي طي سه دهه اخير، ماهيت جديدي براي استعاره تعريف كرده است. بر اساس برداشتهاي جديد شناختي، استعاره ديگر فقط يك ارايه ادبي يا تنها يكي از صور كلام نيست؛ بلكه فرايندي فعال در نظام شناختي بشر محسوب مي شود.

استعاره هاي مفهومي نقش اساسي در درك زبانمند از مفاهيم بر عهده دارند. استعاره مفهومي در حقيقت الگوبرداري بين مفهومي مي باشد. تحقيق حاضر سعي دارد ماهيت استعاره و نقش شناختي آن را در زبان فارسي مورد بررسي قرار دهد. در اين راستا فرضيه اي طرح گرديده كه براساس آن استعاره و مفاهيم استعاري، در زبان فارسي، نقش اساسي در شكل دهي نظام شناختي زبانمندان دارند. علاوه بر ارزيابي اين فرضيه، تحقيق در پي يافتن چگونگي و فرايند رابطه بين استعاره و شناخت در زبان فارسي خواهد بود. اين كه آيا اين رابطه نظام مند است و مباني جهاني يا همگاني، و فرهنگي و اجتماعي، هر يك تا چه حد در شكل گيري استعاره هاي مفهومي در زبان فارسي نقش دارند، دو مساله ديگر پيش روي اين تحقيق مي گذارد. در اين راستا گردآوري داده ها از زبان روزمره ملفوظ و مكتوب فارسي معاصر آغاز شد. به دليل گستردگي عبارات استعاري در زبان روزمره دامنه گردآوري به چهار مفهوم خشم، دل، عقايد و زمان محدود گرديد و كار تجزيه و تحليل داده ها براساس معيارهاي شناختي و به ويژه چارچوب ليكاف و جانسون (1980) و مطالعات تكميلي ساير زبانشناسان آغاز گرديد.

نتايج و يافته هاي اين تجزيه و تحليل در راستاي اثبات فرضيه تحقيق بود و به عبارتي مشخص شد، استعاره هاي مفهومي به طور فعال در شكل دهي شناخت فارسي زبانان نقش دارند. و از طريق اين استعاره هاست كه فارسي زبانان مفاهيمي انتزاعي چون چهار مفهوم مورد بررسي تحقيق را به كمك مفاهيمي ملموس تر و عيني تر مي فهمند. از طرفي نظام مند بودن رابطه استعاره و شناخت به اثبات رسيد. همچنين بررسي استعاره هاي مفهومي فارسي نشان داد كه بخشي از استعاره ها در تطابق با مباني همگاني و مشابه زبانهايي مثل انگليسي شكل مي گيرند، و بخش ديگري از آنها تحت تاثير مباني فرهنگي، اجتماعي به وجود مي آيند. به عبارتي، ماهيت الگوبرداري هاي استعاري و حتي ترجيح كاربرد يك استعاره مفهومي بر ديگري در زبان فارسي، تحت تاثير باورهاي فرهنگي، اجتماعي زبانمندان، در كنار مباني جهاني استعاره ها مي باشد.

  


کلمات کلیدی: