Metaphorical Thinking : تفکر استعاری

در ديگر دنياها بگرديد، بنگريد، بشنويد و بپرسيد. سپس به دنياي خود باز گرديد و از مفهوم هاي تازه، راهي نو براي انجام كارهايتان بسازيد. چارلز هندی

۱۸. استعاره و ترويج علم
ساعت ۱۱:٤٢ ‎ق.ظ روز ٢٥ شهریور ۱۳۸٥ 

 

كاربرد استعاره  منحصر در توليد علمي يا ادبي نيست.

يكي از كاربردهاي اصلي آن  در امر اطلاع­رساني و برقراري ارتباط است.

تاريخ علم نشان مي­دهد دانشمنداني در ترويج افكار و نظريات خود موفق­تر بوده­اند كه با استفاده از استعاره به بياني مناسب دست يافته­اند.

به قول استاد قاسم زاده (در كتاب استعاره و شناخت): "مي‌توان استعاره­ها را بسط يافتگي در معنا (يا طيف معاني) دانست كه در طي تاريخ بشر  به عنوان ابزار پيام­رساني فراباليده اند."

 


کلمات کلیدی:
 
17. یک سوال:
ساعت ۱٢:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱٥ شهریور ۱۳۸٥ 

ادبیات هر رشته­ای سرشار است از استعاره­ها.

اما استعاره­هایی که فراگیر شده­اند انگشت­شمارند.

به نظر شما چه عواملی در ماندگار شدن یک استعاره موثرند؟


کلمات کلیدی:
 
16. ایدز تکنولوژیکی- قسمت دوم
ساعت ٢:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۱ شهریور ۱۳۸٥ 

ایدز تکنولوژیکی فقط قابل پیشگیری است و پس از ابتلا نمی­توان آن را درمان کرد. تنها راه علاج، قطع حیات سازمانیِ واحد مربوط یا محبوس کردن تجهیزات ناقل، و گاه به مزایده گذاشتن آنها از طریق مطبوعات است تا ارگانیزم دیگری غافلانه ویروس آن را به حریم سازمانی خود راه ندهد.

ایدز تکنولوژیکی فعالیت­های عادی دوران سلامت ارگانیزم مبتلا را مختل و عناصر فعال سازمانی را منفعل می کند، به عناصر مزاحم میدان می­دهد، و روند عادی و معمول کارها را به کندی می­کشد. آنچه در دوران ابتلا روی می­دهد بیشتر تقلید از دوران سلامت است، اما هرگز جایگزین آن نیست.

از عوارض ابتلاء به ایدز تکنولوژیکی مجذوب شدن به ظرف غذا و غافل ماندن از مظروف است. آرایه­ها چنان گوناگون و فریبنده می­نماید که طعم غذا از یاد می­رود. اشتها بیشتر به تصاویر گل و بوته­ی ظرف غذا میل می­کند.

ایدز تکنولوژیکی پستانک اطلاعاتی است. مکیدن آن به مرور عادت می­شود و ارگانیزم معتاد رفته رفته گرسنگی را از یاد می­برد و شیر فرع بر پستانک می­شود.

فضای حاوی ویروس ایدز تکنولوژیکی سبب می­شود که بازدیدکنندگان تنها نسبت به نفس فن­آوری اطلاعاتی شرطی شوند و شبیه حیوان وفادار پاولوف در بازدید از آن آب دهانشان سرریز کند. حساسیت نسبت به آنچه فن­آوری قرار است عرضه کند اندک اندک از میان می­رود.

ایدز تکنولوژیکی نخست سلول­های مغز ارگانیزم را مورد حمله قرار می­دهد، قدرت تفکر خلاق را می­گیرد، میزان انفعال و پذیرندگی بی قید و شرط را افزایش می­دهد، و توانایی چون و چرا کردن را به حداقل می­رساند. ویروس­های مهاجم فعالٌ مایشاء می­شوند و رعب از عناصر و عواقب موهوم  توان هرگونه واکنشی را سلب می­کند.

آنچه ما در حوزه­ی اطلاع رسانی گرفتار آنیم بیشتر ایدز تکنولوژیکی است؛ و فرق است میان ابتلاء به ایدز تکنولوژیکی و بکارگیری آگاهانه­ی فن­آوری اطلاعاتی یعنی مطالعه­ی وضع موجود، کشف نارسایی­های ناشی از عملکرد فعلی، یافتن راه حل­های محتمل برای رفع نارسایی­ها، و سرانجام دفاع از فن­آوری به عنوان مطلوب­ترین تدبیر با توجه به کلیه­ی متغیرهای اقتصادی، اجتماعی، برنامه­های توسعه­ای، بافت جمعیتی (وضع تحصیلات، تخصص­ها، مشاغل و...)، و ساختارهای سازمانی. بنابراین، فن­آوری اطلاعاتی فی نفسه نه مذموم است و نه مطلوب. شیوه­ی برخورد با آن است که تعیین می­کند ما بدان مبتلا شده­ایم یا آن را به خدمت اهداف خود گرفته­ایم.

منبع: حری، عباس. اطلاع­رسانی: نگرش­ها و پژوهش­ها. تهران: کتابدار، 1385. ص 237- 238


کلمات کلیدی:
 
۱۵. ایدز تکنولوژیکی- قسمت اول
ساعت ۱٢:٤۳ ‎ب.ظ روز ٦ شهریور ۱۳۸٥ 

 

     سیری در وضعیت موجود تجهیزات سخت­افزاری و نرم­افزاری کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی کشور و چگونگی به­کارگیری آنها  انسان را وامی­دارد از خود بپرسد که چه دلایل و انگیزه­هایی سبب شده است که این تجهیزات تهیه و مستقر شود. چه نارسایی­هایی در نظام­های پیشین مشاهده کرده­اند و چه تدابیر گوناگونی پیش­بینی و برآورد شده و چه راهها و گزینه­های محتملی به نظر رسیده است، و از میان آن گزینه­ها طبق چه توجیهی گزینه­ی نهایی و مطلوب، استفاده از رایانه یا هر تکنولوژی دیگری برای مورد یا موارد خاص تلقی شده است.

     این مراحل و فرآیندها تقریباً در مطالعه، تجزیه و تحلیل، و طراحی هر سیستمی کم و بیش جا افتاده و قبول عام یافته است. اما در اغلب مراکز اطلاع­رسانی کشورمان با چند پرسش و پاسخ ساده، چند دقیقه صرف وقت و کار با فن­آوری­های به کار گرفته شده، و کشف پیشینه­ی خدماتی و اطلاعاتی هر واحد می­توان پی برد که تقریباً اغلب قریب به اتفاق مراکز هرگز این مقدمات را نپیموده اند. مبنای حضور فن­آوری نوین اطلاعاتی در اکثر این واحدهای کتابداری و اطلاع رسانی ابتلای به نوعی بیماری مسری است که می­توان آن را «ایدز تکنولوژیکی» نامید.

     ایدز تکنولوژیکی از طریق بیشتر منافذ و مسامات سازمانی سرایت می­کند. از مدیریت سازمان گرفته تا کارکنان و مشاوران، و از میهمانان و بازدیدکنندگان تا کارگزاران شرکت­ها و مبلغان تجهیزات و جز آن. ناقلان ایدز تکنولوژیکی تنها محدود به آدم ها نیست؛ گاه جو حاکم  ـ یا به تعبیر بهتر: تحمیل شده ـ  بر جریان اطلاع­رسانی عامل انتقال ایدز تکنولوژیکی است.

     ایدز تکنولوژیکی الزاماً آگاهی نسبت به ابتلا و واگیری را طلب نمی­کند. می­توان بدون اطلاع از وجود یا شیوع و پراکندگی ویروس آن نیز گرفتارش شد. شخص فقط زمانی به وجود آن پی می­برد که به آن مبتلا شده باشد.

احتمال نقل و انتقال ایدز تکنولوژیکی در ارگانیزم­های مشابه  ـ به دلیل شباهت ژن­های سازمانی ـ  بیشتر است. به طور مثال، هرگاه یک کتابخانه­ی پزشکی مبتلا باشد، احتمال آنکه کتابخانه­ی پزشکی دیگری گرفتار شود بیشتر است تا کتابخانه­ی مثلاً حوزه­ی هنر یا یک کتابخانه­ی عمومی.   [ادامه دارد]

 

منبع: حری، عباس. اطلاع­رسانی: نگرش­ها و پژوهش­ها. تهران: کتابدار، 1385. ص 236- 237


کلمات کلیدی: